Recensie

Twee zussen, Emília en Luzia, groeien aan het begin van de twintigste eeuw op in een Braziliaans dorp bij hun tante. Het zijn roerige tijden in Brazilië en rebellen, cangaceiros genaamd, trekken rond en overvallen dorpen. Op een dag is het dorp van Emília en Luzia aan de beurt. De rebellen willen nieuwe kleren en de twee zussen en de tante moeten deze maken. Zij zijn de naaisters van het dorp. Luzia heeft door een vergroeide arm zelfs een naaimachinemerk als bijnaam. De dames zijn bang van de rebellen, maar Luzia vindt de leider, De Havik, ook interessant.

Midden in de nacht staat de groep cangaceiros ineens op de stoep bij de tante en de zussen. De Havik wil Luzia graag meenemen in zijn groep. Ze zou geluk brengen. Luzia besluit mee te gaan. Haar leven in het dorp biedt weinig kansen voor de toekomst en ze ziet hier de spanning wel van in.

De tante komt de schok niet te boven en overlijdt. Dit zorgt voor moeilijke tijden voor Emília, want een meisje dat alleen woont is een schande. Gelukkig is er een man op bezoek bij de rijkste familie van het dorp. Emília doet veel naaiwerk voor deze familie en ontmoet zo Degas Coelho. Hij besluit met Emília te trouwen en zo kan ze het dorp achter zich laten en ontsnappen naar de stad Recife. Iets waar Emília al jaren van droomt.

Emília komt terecht in het milieu van de gegoede burgerij. Haar schoonmoeder is streng en leert haar goede manieren en bekritiseerd haar gedrag continu. Daarnaast is het huwelijk niet wat Emília ervan verwachtte. Haar man raakt haar met geen vinger aan en slaapt zelfs in een andere kamer, terwijl de hele omgeving wacht op de kinderen. Gelukkig lukt het Emília een vriendin te vinden in het sjieke milieu. Samen met haar begint ze een naaiatelier en laat de vrouwen van Recife kennismaken met mode. Voorheen gingen de elitevrouwen vooral traditioneel gekleed. Ondertussen volgt Emília nauwgezet het nieuws in de kranten over de bende cangaceiros onder leiding van de De Havik en zijn vrouw die De Naaister genoemd wordt. In Recife weet buiten Degas niemand dat deze Naaister haar zus is. En dat wil ze uiteraard graag zo houden.

Haar zus Luzia leidt een heel ander leven. Overleven in tijden van droogte in de woestijn is zwaar en in eerste instantie lukt het Luzia nauwelijks om het tempo van de mannen bij te houden. De Havik laat haar eerst ook links liggen. Haar positie in de groep verbetert iets als De Havik met haar trouwt. Maar dan komt het probleem van zwangerschappen. Uiteindelijk krijgt Luzia zelfs een kindje wat ze achter moet laten. Maar ze zorgt dat het op een goede plaats terecht komt. Als De Havik overlijdt neemt Luzia zijn rol over en moet ze de groep leiden. Soms zijn ze meedogenloos, maar voor anderen zijn ze juist goed. Ze verzetten zich vooral tegen de macht van de kolonels die de landerijen beheren en mensen uitbuiten. Inmiddels staat er een behoorlijke prijs op het hoofd van De Naaister. De wapens worden ook steeds geavanceerder. Emília weet dat Luzia in gevaar is en probeert haar via kranten te waarschuwen, maar zij kan dat niet openlijk doen. Het is de vraag of haar zus de berichten begrijpt.

De naaister van Pernambuco is een schitterend boek. De twee totaal verschillende levens van de zussen worden mooi tegenover elkaar geplaatst. Ondanks de verschillen en vooral het onbegrip van Emília voor het gewelddadige gedrag van haar zus, blijft de bloedband sterk. De gedeeltes met Luzia laten zien hoe het leven van de armen en gewone dorpelingen was in Brazilië, terwijl de gedeeltes met Emília een kijkje geven in de levens van de high society in de stad. De schoonmoeder speelt daar een meesterlijke rol. Door alle regels die bij het leven van upper class horen, doet het verhaal een beetje denken aan Pride and prejudice van Jane Austen. Het verhaal is in ieder geval ontzettend rijk en je kunt jezelf er makkelijk in verliezen. Tegelijkertijd kun je leren hoe de mensen in die periode leefden, want de schrijfster heeft uitgebreid onderzoek gedaan naar de leefomstandigheden van de mensen en de cangaceiros in die tijd. Dit geeft het verhaal net een beetje meer. Een geweldig debuut!