Recensie

In een piepklein plaatsje wordt een bizarre ontdekking gedaan. Bijna alle mensen die er woonden zijn op gruwelijke wijze vermoord. Er zijn bijna twintig doden en slechts drie overlevenden. Deze drie hebben geen idee wat er gebeurd is. De enige verklaring lijkt te zijn dat zij geen familie zijn van de slachtoffers.

Rechter Birgitta Roslin voelt zich verwant met de zaak. De mensen die vermoord zijn hebben te maken met haar verleden. Haar moeder is opgevoed door pleegouders en die zijn onder de vermoorde inwoners van het plaatsje. Ze besluit af te reizen om zo meer informatie over de zaak te krijgen.

Uiteraard is er niet heel veel wat ze te horen krijgt en verder dan een bezoekje aan het huisje van de pleegouders van haar moeder komt ze niet. Ze weet wel een dagboek mee te smokkelen. Daarin staat het verhaal van een familielid dat in Amerika zaken in de mijnen deed. Hij gebruikte onder andere Chinezen om het vuile werk op te knappen.

Bij het plaatsje is slechts één mogelijke aanwijzing gevonden: een lint. Niemand weet wat het betekent en of het te maken heeft met de zaak. De politie is sowieso niet meer op zoek naar een dader, want iemand heeft bekend. Brigitta gelooft niet dat deze man het gedaan heeft en start een eigen onderzoek. Dat leidt haar zelfs naar China waar ze een aantal bijzondere ontdekkingen doet.

De Chinees is een bijzonder boek. Als lezer maak je een hele reis in zowel heden als verleden en je zou bijna vergeten dat het in eerste instantie om een moordonderzoek gaat. Mankell neemt zijn lezers mee terug in de tijd naar het christelijke missiewerk in China, de mijnbouw in Amerika en in het heden naar het moderne China.

Je moet dan ook een lange adem hebben om helemaal aan het einde van het boek te komen. De plot is wat ver gezocht en het is zelfs wat taai. Toch lukt het Mankell om aan het einde alle lijnen bij elkaar te brengen en op een logische manier de moorden in het dorpje te verklaren. Nou ja, logisch. Eigenlijk is het motief niet echt een heel duidelijke aanleiding. Tenminste niet voor een weldenkend mens.

Het meest indrukwekkende aan dit boek is misschien nog wel het verhaal van de jonge Chinese San die probeert te overleven in de negentiende eeuw. Hij komt in Amerika terecht en moet daar zwaar werk doen. Hij kan niemand vertrouwen en is altijd op zijn hoede. Daarnaast draagt hij de zorg voor zijn zwakke jongere broer. Mankell schetst hier een mooi beeld van jongens die proberen het beste van hun leven te maken zonder hun ouders.

De Chinees begint eigenlijk veelbelovend, kabbelt wat in het midden met als hoogtepunt het verhaal van de Chinese San en levert nog een aardig slotstuk. Het verhaal zit misschien wat onhandig in elkaar, het is wel door de meester van de scandinavische spanning geschreven. En dat merk je. Een andere schrijver was het waarschijnlijk niet gelukt de lezer met alle wendingen toch tot het einde te boeien. En dat lukt Mankell wel, al kost het soms moeite om erbij te blijven.